Het was zalig aan zee. Dank u.

Regelmatige bezoekers van De Boekerij of van À la française hebben de afgelopen tijd enkele dingen gemerkt.

Eerst was er een dans van lay-outs. We hebben gezocht naar een gebruiksvriendelijk thema. Qua leesbaarheid en ook wel navigatie met de menubalk zijn we zo terechtgekomen bij het alomtegenwoordige, door evenveel verguisd als aanbeden, Kubrick (zelfs de ontwerper is het blijkbaar beu, als we zijn website mogen geloven). Hoe dan ook, webmaster dezes blijft een groot Kubrick-fan. Het enige nadeel aan het Kubrick-thema vind ik dat bij het aanklikken van een bericht het zijmenu verdwijnt, om pas opnieuw op te duiken na aanklikken van de header. Whatever. Kubrick was voor mijn WordPress-sites gekozen, de headers waren aangepast. We waren weer voor een jaar vertrokken.

Tot ik recent het nieuwe WordPress thema INove ontdekte, dat nu op deze site is toegepast. Het thema combineert het beste van vele werelden. Het lettertype is erg leesbaar. In opsommingen is het tekstbeeld zelfs duidelijker dan Kubrick. Het thema bevat een uiterst leesbaar rechtermenu. En als top of the bill worden pagina’s of berichtencategorieën weergegeven in een uitvouwmenu bovenaan. De keuze voor een site-thema was dus snel aangepast, en definitief … tot WordPress weer andere thema’s in de kast zet.

Een andere wijziging waaraan enkele weken geleden nogal wat tijd is besteed: de organisatie van de inhoud van mijn sites is aangepast. Er is resoluut gekozen voor de opbouw in pagina’s i.p.v. in berichten. WordPress geeft de mogelijkheid om van zijn blogs zo heuse sites te maken. De mogelijkheid is gebruikt. Nu nog hopen dat in de toekomst ook pagina’s, net als berichten, kunnen gecategoriseerd en getagged worden.

Maar u hoort ons niet klagen. De gratis diensten van WordPress.com zijn behoorlijk de moeite waard. En de beschikbaarheid is indrukwekkend. In onze toch al erg vele bloguren hebben we -tot nu toe- nog geen downtime meegemaakt.

Tot slot nog iets over publicaties. Het uittesten van lay-out-mogelijkheden heeft zijn tijd gevraagd. Het opstarten en onderhouden van het nodige on-line materiaal voor het nieuwe schooljaar vulde de rest van de vakantietijd.

Hopelijk komt er – naast al die andere drukte – nu weer wat tijd voor De Boekerij en À la française.

De vakantie zit erop.

Omdat webmaster dezes al vele jaren tot zijn vreugde een melomane dilettant mag zijn,  een muzikaal geschenkje: “The Waves” uit “A Sea Symphony” van Vaughan Williams.

Die van het schoolblad vroegen me om een antwoord te formuleren op enkele vragen uit de “Vragenstaart van Proust”.

(Wat heb ik gemist dat ik niet snap waarom de “Questionnaire” als “Vragenstaart” wordt vertaald?)

1. Wat zou het grootste ongeluk zijn dat u zou kunnen overkomen?

Niet meer kunnen glimlachen tegen onmacht.

2. Waar zou u het liefst willen wonen?

Tussen oude gebouwen en bosland in een eeuwige nazomer.

3. Wat is voor u het volkomen geluk hier op aarde?

Samen te zijn met mijn dierbaren.

4. Voor welke misstappen kunt u het meeste begrip opbrengen?

Voor de eindeloze reeksen stommiteiten die mensen begaan anderen ten bate, en niet zichzelf.

5. Voor welk personage uit de geschiedenis heeft u het meest bewondering?

Voor alle mensen die liever zwijgen en dom lijken, dan spreken en het bewijzen; die in stilte het goede doen, die nooit zullen opvallen, die niemand kent, die dus geen “personages” zijn, laat staan  “uit de geschiedenis”.

De leerlingen van mijn school speelden Hamlet, een cocktail. Waarbij het volgende.

To be or not to be. Zijn of niet zijn. Eigenlijk is de vraag waar Hamlet mee worstelt  “doen of niet doen”, maar dat doen is hier voor hem van dermate existentieel belang, dat het doen een zijn wordt.

Wat is dat “doen” voor hem ? Zijn vermoorde vader wreken ? En waarom twijfelt hij ? Precies omdat het doen voor hem een zijn is, en de daden beladen worden met een ondraaglijke zwaarte, kan hij moeilijk tot de actie overgaan.

Hamlet is de geboren twijfelaar, piekeraar. Hij gaat zo diep op de zaken in, dat hij elk handelen van voren af aan hypothekeert, vastzet. Je kan je zelfs afvragen: is hij een twijfelaar geworden met de dood van zijn vader, of was hij het altijd al ?

En als hij handelingen onderneemt, gaat hij verder dan de anderen durven gaan, wanneer hij zijn vaders geest volgt, tegen het advies van zijn vrienden in, of wanneer hij dan toch zijn oom doodt.

En welke strategie hanteert hij dan om met die zwaarte van het handelen dat te ver moèt gaan, om met die existentiële twijfel, met die basale onzekerheid die daaruit volgt, om te gaan? Hij wordt waanzinnig, hij ontdubbelt. Of speelt hij dat hij waanzinnig wordt ? De andere personages weten niet wat ze ervan moeten denken. Zelf deelt hij in het begin van het stuk aan zijn vrienden mee dat ze zich bij zijn vreemde gedrag geen enkele vraag mogen stellen, ja dat ze zelfs in het publiek er geen allusie op mogen maken dat zij wel beter weten. Maar is het gedrag dat Hamlet dan gaat vertonen echt, of gespeeld ?

Het stuk “Hamlet” is de aanblik van de afgrond, het drama van de dualiteit,  maar het is ook het toneel van de twijfel, het spel van de spiegel.

Heel het stuk door is een opvolging, een opstapeling van dubbels, en spiegelbeelden. Echte waanzin (zoals van Ophelia) staat tegenover gespeelde waanzin van Hamlet (of is die ook echt ?).

Sommige spiegelbeelden vind je zelfs buiten het stuk: koning Claudius doet onwillekeurig denken aan de Romeinse keizer Claudius. Nog zo’n figuur waarvan zijn omgeving zich afvroeg of hij zwakzinnig was, of zijn zwakzinnigheid speelde.

De “zijnde” Hamlet staat tegenover de “niet zijnde” Hamlet, een ontdubbeling die op haar beurt haar spiegel vindt in Hamlets dialoog met de schedel van Yorick. De schedel als Hamlets schim.

Hamlet die zijn vader wil wreken, vindt een pendant in de persoon van prins Fortinbras die de nederlaag van zijn vader wil wreken door verovering van nieuw grondgebied. Fortinbras als Hamlets schitterende schaduw.

Al die spiegels doen onwillekeurig ook denken aan de alliteratie: Ha Ha Hamlet. Het spel van het spijt, van het vervloekt verdriet, van de criminele complexiteit, van soms haperende, soms heilige humor. De apotheose van de alliteratie. De spin-off van klassiek spektakel.  De volgende in een eeuwige rij interpretaties. De school leest geen klassieken, maar maakt ze.

De ultieme ontdubbeling is natuurlijk de aanwezigheid van het toneel in het toneel. De technische literaire term voor een werk dat in zich zijn spiegel bevat is een mise en abyme, een abyssale structuur. En daar is de afgrond weer.

Is toneel een maar een “Spielerei” ? Is “Hamlet” dan niet een oer-ernstig stuk ? Het toneel-in-het-toneel lijkt ervoor te pleiten om het toch maar ernstig te nemen. Het zijn de toneelspelers, op bezoek aan het koninklijk hof, die de gebeurtenissen in een volgende versnelling doen belanden.

Gelezen in Vacature van vrijdag 31oktober 2008, in het artikel “De 6 econoshocks van Geert Noels“.

Voor jonge mensen is de situatie op de arbeidsmarkt veel beter dan vroeger. Bedrijven vechten om hen te kunnen aanwerven. Wie niet zo goed opgeleid is, krijgt het moeilijker, maar wie een goede opleiding achter de rug heeft, hoeft niets te vrezen. Er zijn nu al te weinig jongeren om alle vacatures op de arbeidsmarkt in te vullen. Dat fenomeen zal alleen maar toenemen. Jonge mensen moeten zich daar zeer goed van bewust  zijn. Als ze goed opgeleid zijn en als ze over de juiste vaardigheden beschikken, ligt de wereld aan hun voeten. (…)

Gelezen in Visie van 3 oktober 2008:

Aarde kan menselijke consumptie niet meer aan.

Vanaf 23 september tot het einde van het kalenderjaar verbruiken we met de hele wereldbevolking meer dan onze aarde kan voortbrengen. 23 september is dit jaar de dag waarop we alle grondstoffen hebben opgebruikt die onze planeet in 1 jaar produceert. Die dag noemen we ‘Ecologische Schuld Dag’, en valt elk jaar weer vroeger. We zitten dus met een torenhoog probleem. Want als we zo verder gaan hebben we in 2050 twee planeten nodig om in al onze behoeften te voorzien.

Hoe drastisch onze aarde verandert blijkt uit de snelheid waarmee Ecologische Schuld Dag elk jaar vooruitschuift op de kalender. De allereerste keer viel die dag in 1986, eind december nog. Voordien consumeerden we nog niet te veel grondstoffen en stootten we nog niet te veel CO² uit, zodat de planeet die consumptie en uitstoot zelf kon recupereren. In 1996 was de Ecologische Schuld Dag al opgeschoven naar november en nu zitten we dus in september.

Zie ook Global Footprint Network.

Even dit krantenknipsel uit de Gazet Van Antwerpen van woensdag 18 januari 2006 van de vergetelheid redden.

Hoogleraar klaagt over KENNIS FRANS bij jongeren.

“Het niveau is bedroevend”.

ANTWERPEN – Van 1986 tot 2005 is de instapkennis bij de eerstejaars taalkunde Frans (vroegere Romaanse taal- en letterkunde) elk jaar gedaald. Dat stelt professor Alex Vanneste vast. De hoogleraar Franse taalkunde en spraakkunst aan de Universiteit Antwerpen onderwierp zijn beginnende studenten gedurende twintig jaar aan precies dezelfde test.

“Sinds 1986 organiseren wij in september voor de opleiding Frans een intensieve taalpropedeuse”, legt professor Alex Vanneste uit. “Op de eerste dag van die voorbereidende cursus onderwerp ik alle studenten aan een computergestuurde begintest over de Franse spraakkunst. Aan het einde van de propedeuse, waarbij de grammatica gedurende één tot twee weken grondig wordt doorgenomen, leggen de studenten opnieuw een test af. Het gaat allemaal over stof die volgens de leerplannen op het einde van het secundair onderwijs gekend zou moeten zijn.”

In twintig jaar daalde het gemiddelde resultaat van de begintest van 55 naar 40 procent. Het gemiddelde resultaat van de eindtest daalde in dezelfde mate, van 75 naar 60 procent.

“Bedroevende cijfers”, vindt professor Vanneste, die de schuld zeker niet bij de studenten zelf wil leggen. “Onze jeugd is echt niet dommer geworden”, zegt hij. “In twee weken – de periode tussen de begin- en de eindtest – zijn ze immers nog steeds in staat om zo’n 20 procent vorderingen te maken.

De Antwerpse hoogleraar valt wel zwaar uit naar wat hij de pedagoochelaars in het secundair onderwijs noemt. “Die zogenaamde pedagogen gooien de klassieke Franse spraakkunst overboord en gaan de louter communicatieve toer op. Je moet iets alleen nog gezegd krijgen. De rest is niet belangrijk. Je veux UN bière is oké, want zo weten de anderen tenminste dat je bier en geen soep moet hebben. Allemaal goed en wel, maar als je onder dit publiek leerkrachten Frans moet opleiden of jongeren moet zoeken die in de bedrijven goed kunnen communiceren … De bedrijfswereld hunkert trouwens naar jonge mensen die Frans kennen, veel meer dan Engels. Tussen haakjes, de kennis van Duits onder de jongeren is nòg rampzaliger.”

Andere mogelijke oorzaken voor de ‘teloorgang’ van het Frans zijn volgens de professor een gestage daling van het aantal uren Frans in het lessenpakket, de groeiende concurrentie van het Engels en het communautaire gehakketak.

“Er moet dringend iets gebeuren vanuit het beleid”, besluit professor Vanneste. “Want als de basiskennis Frans al zo laag is bij wie die taal op universitair niveau wil gaan studeren, hoe zit het dan bij de minder gemotiveerde studenten? En wat als het hoger onderwijs binnenkort ook nog eens zijn slaagpercentages moet verhogen? Moeten wij de diploma’s dan op een schoteltje geven?”

(…)

Sabine Deman

Van Alex Vanneste verscheen

Le français du XXIe siècle : introduction à la francophonie : eléments de phonétique, de phonologie et de morphologie,  Antwerpen ; Apeldoorn, 2005. Uitgeverij: Garant

Formaat (hoogte): 24 cm
337 pagina’s
Extra pagina’s: IV
Met illustraties
ISBN: 90-441-1741-6
SISO: Moderne taalkunde (837)
Trefwoord(en): Franse taal

Uit: “Wat is er mis met dode, witte, Europese mannen?”, een interview door Piet Piryns en Hubert Van Humbeeck met de Britse filosoof Roger Scruton in Knack van 4 juni 2008.

Hebt u de indruk dat de kloof tussen de intellectuelen en de gewone man steeds groter wordt?

SCRUTON : Eerlijk gezegd, ik weet het niet. Als dat zo is, dan komt het omdat het onderwijs om zeep is geholpen. Vroeger was het voor iemand uit de sociale middenklasse zoals ik nog mogelijk om door hard te studeren aansluiting te vinden bij de culturele elite. Nu is dat veel moeilijker. Tegenwoordig gaat men ervan uit dat onderwijs dient om een vorm van sociale gelijkheid te bevorderen, en niet om kennis te verspreiden. En de gevolgen zijn desastreus, zeker in Engeland.

Hoe kan of moet cultuur worden onderwezen?

SCRUTON : Kinderen op de middelbare school zouden op zijn minst een idee moeten hebben van de klassieken en van de belangrijkste momenten in de geschiedenis. Ze moeten vertrouwd zijn met het religieuze erfgoed. Dat zijn zaken die we ze moeten bijbrengen. En als het ze niet zint: daar is het gat van de deur.

Ze moeten en zullen Shakespeare en Homerus bestuderen?

SCRUTON : Jazeker, ook al interesseert het ze geen moer. Je moet op school geen tijd verliezen met Mickey Mouse.